مجله ثبت‌یار

شبکه های اجتماعی


آیا با محدودیت‌های خرید سهام توسط خود شرکت آشنا هستید؟

آیا با محدودیت‌های خرید سهام توسط خود شرکت آشنا هستید؟

یکی از مسائلی که شرکت‌ها ممکن است پس از ثبت شرکت با آن مواجه شوند خریدوفروش سهام است. سؤالی که ممکن است مدیران شرکت در خصوص نقل‌وانتقال سهام با آن روبه‌رو شوند این است که آیا خود شرکت به‌عنوان یک شخصیت حقوقی می‌تواند سهام شرکت خود را خریداری کند؟ یا به عبارت بهتر ممنوعیتی در خرید سهام شرکت توسط خود او وجود دارد؟

ما در این مطلب در خصوص خرید سهام شرکت به شما اطلاعات جامعی ارائه می‌کنیم.

خرید سهام شرکت

یکی از موانعی که در قانون تجارت برای خرید سهام شرکت به‌صورت کلی بیان شده است، ممنوعیت خرید سهام شرکت توسط خود شرکت است. این مقرره در ماده ۱۹۸ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت به صراحت بیان شده است.

خرید سهام شرکت توسط همان شرکت در اصطلاح <<بازخرید سهام >> می‌گویند. بازخرید سهام توسط شرکت به اهداف مختلفی ممکن است انجام شود. ازجمله دلایلی که ممکن است سهام شرکت توسط خود شرکت به‌عنوان شخصیت حقوقی خریداری شود، می‌توان به کاهش سرمایه شرکت و باز فروش مجدد سهام اشاره کرد.

در دنیای تجارت امروز ممنوعیت خرید سهام شرکت توسط خود می‌تواند مشکلات زیادی برای شرکت‌ها ایجاد نماید. از طرف دیگر ماده ۱۹۸ لایحه اصلاحی قانون تجارت نمی‌تواند پاسخگوی دنیای تجارت امروز باشد. به همین دلیل قانون‌گذار اقدام به تصویب ماده‌ای در قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و نظام مالی کشور کرده است. در این قانون تحت عنوان سهام خزانه به خرید سهام شرکت توسط خود شرکت طبق مقررات خاصی مشروعیت بخشیده شده است که در ادامه به تفضیل بیان می‌شود.

دلایل ممنوعیت مقرر در ماده ۱۹۸ قانون تجارت:

قبل از پرداختن به مقرره جدید که خرید سهام شرکت را در موارد خاصی مشروع می‌داند، بهتر است با دلایل تصویب ماده ۱۹۸ قانون تجارت آشنا شویم. به عبارت بهتر ما در این بند به دنبال دلایلی هستیم که قانون‌گذار را تشویق به ممنوعیت خرید سهام شرکت توسط خود شرکت می‌کند. برای بررسی دلایل ما می‌توانیم هم از نگاه طلبکاران و هم از نگاه سهامداران به این ممنوعیت بپردازیم.

  • توجیه ممنوعیت ماده ۱۹۸ از دیدگاه طلبکاران:

اگر سهام شرکت توسط خود شرکت خریداری شود، نقدینگی شرکت که پشتوانه پرداخت طلب طلبکاران است را کاهش می‌دهد. به عبارت بهتر بازخرید سهام هیچ ارزش مالی برای شرکت ایجاد نمی‌کند. بدین ترتیب اگر شرکت بدهکار باشد و توانایی پرداخت بدهی خود را نداشته باشد، نمی‌تواند از طریق سهام بازخرید شده به پرداخت بدهی بپردازد. درنتیجه در صورت نداشتن هیچ دارایی دیگری ورشکسته اعلام می‌شود.

  • توجیه ممنوعیت ماده ۱۹۸ از دیدگاه سهامداران:

از دیدگاه سهامداران نیز ممکن است این ممنوعیت توجیه قانونی داشته باشد. دلایلی که سهامداران برای درستی این ممنوعیت بیان می‌کنند، به شرح زیر است:

۱- برهم زدن عرضه و تقاضا سهام:

خرید سهام شرکت توسط خود شرکت می‌تواند عرضه و تقاضا سهام در بازار را دچار اختلال کند. از طرف دیگر سهامدارانی که از اطلاعات بازار و اطلاعات نهانی اطلاعی ندارند، ممکن است سهام خود را به قیمت کمتر از بازار به خود شرکت بفروشند و از این طریق دچار زیان شوند.

۲- کاهش پنهان سرمایه شرکت:

بازخرید سهام توسط شرکت منجر به کاهش سرمایه بدون رعایت تشریفات قانونی می‌شود. این امر می‌تواند به حقوق سهام‌داران در شرکت خلل ایجاد کند.

با وجود دلایل توجیهی بیان شده در بالا، به دلیل رشد روزافزون دنیای تجارت و عدم پاسخگویی این ممنوعیت به رفع نیازهای موجود، مجلس شورای اسلامی در قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور اقدام به تصویب ماده‌ای کرد که خرید سهام شرکت توسط خود شرکت را مشروع می‌کند. البته در این مصوبه شرایط خاصی حاکم است که در ادامه بیان می‌شود.

سهام خزانه

با تصویب قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، امکان خرید سهام شرکت توسط خود شرکت فراهم گردید. به این سهام بازخرید شده توسط شرکت در اصطلاح << سهام خزانه >> گفته می‌شود. به عبارت بهتر سهام خزانه سهامی است که توسط خود شرکت خریداری می‌شود. البته این سهام با محدودیت‌هایی روبه‌رو است که در ادامه بیان می‌شود.

دلایل توجیهی وجود سهام خزانه:

۱- ایجاد تعادل در قیمت سهام:

خرید سهام توسط شرکت باعث ایجاد این تفکر می‌شود که میزان سودآوری سهام بالاست. درنتیجه بر قیمت سهام تأثیر مثبت گذاشته و باعث بالا رفتن قیمت آن می‌شود.

۲- افزایش سود سهامداران و تأثیر مثبت بر ارزش سهام در بازار:

با بازخرید سهام میزان سهام شرکت به مبلغ خریداری شده کاهش می‌یابد. درنتیجه سود تقسیمی بین سهامداران افزایش یافته درنتیجه بر ارزش سهام در بازار مؤثر است.

۳- جلوگیری از ضربه‌های رقبا:

رقبا ممکن است با استفاده از خرید سهام به‌صورت یکجا و فروش یک دفعه سهام شرکت باعث سقوط ارزش سهام شرکت شوند. این در حالی است که با تجویز سهام خزانه می‌توان مانع این امر شد.

محدودیت‌های خرید سهام شرکت توسط خود (سهام خزانه)

مقرره قانونی قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور تنها با شرایط خاصی اقدام به تجویز بازخرید سهام می‌کند. شرایط بازخرید سهام به شرح زیر است:

۱- بازخرید سهام تنها در شرکت‌های سهامی پذیرفته شده در بورس و بازارهای خارج از بورس امکان‌پذیر است.

ممنوعیت ماده ۱۹۸ قانون تجارت در خصوص شرکت‌های سهامی عام غیر بورسی، شرکت‌های سهامی خاص و سایر شرکت‌های تجاری باقی است.

۲- شرکت‌های فوق نمی‌توانند در مرحله پذیره‌نویسی سهام خود را خریداری نمایند.

۳- خرید سهام به‌صورت عمده امکان‌پذیر نیست.

۴- شرکت می‌تواند تا سقف ده درصد از سهام شناور را خریداری نماید.

۵- برای بازخرید سهام باید مصوبه‌ای در هیئت‌مدیره تصویب و به نظر سازمان بورس برسد.

۶- سهام خزانه از تمام حقوقی که برای سایر سهام‌ها وجود دارد محروم است. ازجمله مهم‌ترین این حقوق، حق رأی است.

درنتیجه با توجه به مطالب بالا، خرید سهام شرکت توسط شرکت در قانون تجارت با ممنوعیت مواجه است؛ اما این ممنوعیت با قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور در خصوص شرکت‌های سهامی عام پذیرفته شده در بازار بورس و خارج بورس با تخصیص روبه‌رو می‌شود. باید توجه داشت که ممنوعیت سایر شرکت‌های تجاری به قوت خود باقی است.

شما می‌توانید در صورت نیاز به مشاوره رایگان با مشاورین ثبت یار تماس بگیرید. ما در کنار شما هستیم.

۰۲۱-۷۴۳۱۸۷۰۰

لطفا به این مطلب امتیاز بدهید

5/5 (2)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *