مجله ثبت‌یار

شبکه های اجتماعی


محدودیت‌های بازرس شدن در شرکت

محدودیت‌های بازرس شدن در شرکت

یکی از ارکان مهم و تاثیرگذار در شرکت­های تجاری بخصوص شرکت­های سهامی بازرس یا بازرسان می­باشند، اهمیت این مقام در تصمیم­های شرکت و فرآیند کسب و کار در جای­جای لایحه اصلاحی مورد اشاره قرار گرفته است از همین رو در این مقاله به چگونگی انتخاب بازرس و محدودیت­های این انتخاب می­پردازیم.

ماده ۱۴۴ لایحه اصلاحی قانون تجارت به مرجع صالح برای انتخاب بازرسان اشاره دارد؛ مطابق این ماده مجمع عمومی عادی در هرسال یک یا چند بازرس انتخاب می­کند تا بر طبق قانون به وظایف خود عمل کنند.

با استفاده از ماده­ ی ذکر شده در بالا به عنوان مقدمه وارد بحث وظایف و نحوه انتخاب بازرسان خواهیم  شد.

نحوه انتخاب:

به طور کلی و با توجه به قانون تجارت، در شرکت­های سهامی، در دو مرحله  بازرسان انتخاب می­گردند، اولین مورد زمانی است که به موجب ماده ۱۴۵ لایحه اصلاحی اولین بازرس یا بازرسان شرکت­های سهامی عام در مجمع عمومی موسس و اولین بازرس شرکت­های سهامی خاص توسط کلیه سهام­داران انتخاب می­گردند.

در واقع شرکتی که در حال تاسیس است باید در اولین قدم­های فعالیت­ خود بازرس یا بازرسان مورد نظر را انتخاب و معرفی نماید که در شرکت­های سهامی خاص به موجب عدم نیاز به تشکیل جلسه مجمع عمومی موسس، این تصمیم باید به تایید کلیه­ ی سهام­داران برسد.

دیگر زمانی که شرکت­های سهامی باید به انتخاب بازرسان مبادرت بورزند همان موردی است که بالاتر در ماده ۱۴۴ نیز مورد اشاره قرار گرفت.

ماده ۱۴۴ لایحه اصلاحی قانون تجارت: مجمع عمومی عادی در هرسال یک یا چند بازرس انتخاب می­کند تا بر طبق قانون به وظایف خود عمل کنند. انتخاب مجدد بازرس یا بازرسان بلامانع است.

بیشتر بدانید
اعلام تنفس در مجمع

همان­طور که مشاهده شد، هرساله بعد از تصمیم­گیری در مورد صورت­های مالی سالیانه در جلسه مجمع عمومی عادی سالیانه، باید در مورد ادامه فعالیت و ماموریت بازرسان و یا انتخاب بازرسان جدید نیز تصمیم به عمل آید.

ذکر این نکته خالی از اهمیت نیست که همان مرجعی که مبادرت به انتصاب بازرس نموده است می­تواند حتی قبل از اتمام زمان ماموریت بازرس مزبور، وی را عزل نماید. در این شرایط عزل بازرس باید حتما هم­زمان با انتصاب بازرس جدید باشد چرا که مطابق قانون عزل بازرس تنها زمانی رسمیت خواهد یافت که مجمع عمومی عادی جانشین وی را انتخاب کرده باشد.

در شرکت­های با مسئولیت محدود نیز که از جمله­ ی دیگر شرکت­های پرکاربر نظام اقتصادی ایران می­باشند رکن بازرس مورد اشاره قانون­گذار قرار گرفته است.

در این مورد ماده­ ی شماره­ ی ۱۰۹ از قانون تجارت تصریح می­کند که هر شرکت با مسئولیت محدود که عده­ ی شرکاء آن بیش از دوازده نفر باشد باید دارای هیات نظار بوده و هیات مزبور لااقل سالی یک مرتبه مجمع عمومی شرکاء را تشکیل دهد.

 

 

محدودیت­های انتخاب بازرس:

همان­طور که در مقالات قبلی در مورد محدودیت­های انتخاب مدیران نیز بحث شد، انتخاب بازرسان نیز با محدودیت­هایی مواجه است که قانون­گذار به صورت منسجم آن­ها را در ماده ۱۴۶ لایحه اصلاحی مورد توجه خود قرار داده است.

با عنایت به این مقدمه می­توانیم اشاره کنیم که این افراد از انتخاب شدن به عنوان بازرس ممنوع می­باشند:

  • محجورین و کسانی که حکم ورشکستگی ایشان صادر شده است.
  • کسانی که به علت ارتکاب جنایت یا یکی از جنحه­ های ذیل به موجب حکم قطعیی از حقوق اجتماعی کلا یا بعضا محروم شده باشند در مدت محرومیت:
بیشتر بدانید
دقیق‌ترین مباحث در مورد آورده غیر نقدی در شرکت

سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، جنحه(جرم)هایی که به موجب قانون در حکم خیانت در امانت یا کلاهبرداری شناخته شده است، اختلاس، تدلیس، تصرف غیر قانونی در اموال عمومی.

  • مدیران و مدیرعامل شرکت.
  • اقرباء سببی و نسبی مدیران و مدیرعامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم
  • هرکس که خود یا همسرش از اشخاص مذکور در بند ۳ موظفا حقوق دریافت می­دارند.

در مورد شماره یک و دو قبلا در مقاله مربوط به محدودیت­های انتخاب مدیران و بازرسان صحبت به میان آمده است به همین دلیل از تکرار آن­چه گذشته اجتناب می­کنیم و سایر موارد را اجمالا توضیح خواهیم داد.

به موجب این ماده مدیران و مدیرعامل شرکت نمی­توانند به هیچ عنوان به سمت بازرس انتخاب گردند دلیل این حکم نیز روشن است؛ نهاد ناظر و نهاد تحت کنترل نمی­توانند در یک مقام جمع گردند چرا که در این شرایط عملکرد مطلوب را نخواهند داشت.

اقرباء سببی و نسبی مدیران نیز نمی­توانند به این سمت منصوب گردند.

عبارت سببی و نسبی از جمله عبارات فقهی است که به زبان ساده منظور از اقرباء سببی، خویشاوندانی است که به موجب و سبب ازدواج با شما خویشاوند خواهند شد، منظور از بستگان نسبی نیز اقوامی هستند که با پیوند خونی با شما در ارتباط می­باشند.

طبقات اقوام نیز عبارتی است که در قانون مدنی مورد اشاره قرار گرفته است و در ساده ترین بیان، بدین ترتیب می­باشند:

طبقه اول: پدر و مادر و فرزند و نوه

طبقه دوم: پدر بزرگان و مادر بزرگان و خواهر و برادر و فرزندان خواهر و برادر

بیشتر بدانید
روش های دعوت از مجمع عمومی شرکت

طبقه سوم: عمه و عمو و خاله و دایی و فرزندان ایشان

و نهایتا نیز افرادی که خودشان و یا همسرشان به نحوی از انحا در رابطه استخدامی و یا قرارداد کار با مدیران بوده و از ایشان به نحو مستمر دریافتی دارند نمی­توانند به عنوان بازرس یا بازرسین قانونی شرکت مورد انتخاب قرار بگیرند.

مواردی که در این مقاله به صورت اجمالی مورد بررسی قرار گرفتند محدودیت­های انتخاب بازرسان قانونی شرکت بودند، لذا پیشنهاد می­شود در راه انتخاب بازرس یا بازرسین و برای آشنایی بیشتر با این رکن مهم در شرکت­ها، با کارشناسان ثبت ­یار در ارتباط باشید.


لطفا به این مطلب امتیاز بدهید

4.53/5 (15)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرات کاربران
  • علیرضا تمیزکار

    سلام.بازرس شرکت س خاص میتواند کارمند دولت باشد؟

    • نویسنده ثبت یار

      سلام دوست عزیز،
      ممنوعیت انتخاب بازرسان شرکت سهامی خاص مطابق قانون موارد زیر است :
      ۱- کلیه اعضا هیئت مدیره شرکت.
      ۲- اشخاصی که سببی یا نسبی با اعضا هیئت مدیره یا سهامداران نسبت دارند.
      ۳- هر فردی که خود یا همسرش از اشخاص ردیف ۱، موظفاَ حقوق دریافت می دارد.
      ۴- کسانی که قبلا حکم ورشکستگی دریافت نموده اند.
      ۵- کسانی که مرتکب جرایم ذیل گردیده اند ( خیانت در امانت ، کلاهبرداری و اقدامات در حکم آن ها ، سرقت ، اختلاس ، تدلیس ، تصرف غیرقانونی در اموال عمومی ).
      بنابراین کارمند دولت محدودیتی در انتخاب شدن به عنوان بازرس شرکت سهامی خاص ندارد.