مجله ثبت‌یار

شبکه های اجتماعی


محدودیت‌های بازرس شدن در شرکت

محدودیت‌های بازرس شدن در شرکت

یکی از ارکان مهم و تاثیرگذار در شرکت­های تجاری بخصوص شرکت­های سهامی بازرس یا بازرسان می­باشند، اهمیت این مقام در تصمیم­های شرکت و فرآیند کسب و کار در جای­جای لایحه اصلاحی مورد اشاره قرار گرفته است از همین رو در این مقاله به چگونگی انتخاب بازرس و محدودیت­های این انتخاب می­پردازیم.

ماده ۱۴۴ لایحه اصلاحی قانون تجارت به مرجع صالح برای انتخاب بازرسان اشاره دارد؛ مطابق این ماده مجمع عمومی عادی در هرسال یک یا چند بازرس انتخاب می­کند تا بر طبق قانون به وظایف خود عمل کنند.

با استفاده از ماده­ ی ذکر شده در بالا به عنوان مقدمه وارد بحث وظایف و نحوه انتخاب بازرسان خواهیم  شد.

نحوه انتخاب:

به طور کلی و با توجه به قانون تجارت، در شرکت­های سهامی، در دو مرحله  بازرسان انتخاب می­گردند، اولین مورد زمانی است که به موجب ماده ۱۴۵ لایحه اصلاحی اولین بازرس یا بازرسان شرکت­های سهامی عام در مجمع عمومی موسس و اولین بازرس شرکت­های سهامی خاص توسط کلیه سهام­داران انتخاب می­گردند.

در واقع شرکتی که در حال تاسیس است باید در اولین قدم­های فعالیت­ خود بازرس یا بازرسان مورد نظر را انتخاب و معرفی نماید که در شرکت­های سهامی خاص به موجب عدم نیاز به تشکیل جلسه مجمع عمومی موسس، این تصمیم باید به تایید کلیه­ ی سهام­داران برسد.

دیگر زمانی که شرکت­های سهامی باید به انتخاب بازرسان مبادرت بورزند همان موردی است که بالاتر در ماده ۱۴۴ نیز مورد اشاره قرار گرفت.

ماده ۱۴۴ لایحه اصلاحی قانون تجارت: مجمع عمومی عادی در هرسال یک یا چند بازرس انتخاب می­کند تا بر طبق قانون به وظایف خود عمل کنند. انتخاب مجدد بازرس یا بازرسان بلامانع است.

همان­طور که مشاهده شد، هرساله بعد از تصمیم­گیری در مورد صورت­های مالی سالیانه در جلسه مجمع عمومی عادی سالیانه، باید در مورد ادامه فعالیت و ماموریت بازرسان و یا انتخاب بازرسان جدید نیز تصمیم به عمل آید.

ذکر این نکته خالی از اهمیت نیست که همان مرجعی که مبادرت به انتصاب بازرس نموده است می­تواند حتی قبل از اتمام زمان ماموریت بازرس مزبور، وی را عزل نماید. در این شرایط عزل بازرس باید حتما هم­زمان با انتصاب بازرس جدید باشد چرا که مطابق قانون عزل بازرس تنها زمانی رسمیت خواهد یافت که مجمع عمومی عادی جانشین وی را انتخاب کرده باشد.

در شرکت­های با مسئولیت محدود نیز که از جمله­ ی دیگر شرکت­های پرکاربر نظام اقتصادی ایران می­باشند رکن بازرس مورد اشاره قانون­گذار قرار گرفته است.

در این مورد ماده­ ی شماره­ ی ۱۰۹ از قانون تجارت تصریح می­کند که هر شرکت با مسئولیت محدود که عده­ ی شرکاء آن بیش از دوازده نفر باشد باید دارای هیات نظار بوده و هیات مزبور لااقل سالی یک مرتبه مجمع عمومی شرکاء را تشکیل دهد.

 

 

محدودیت­های انتخاب بازرس:

همان­طور که در مقالات قبلی در مورد محدودیت­های انتخاب مدیران نیز بحث شد، انتخاب بازرسان نیز با محدودیت­هایی مواجه است که قانون­گذار به صورت منسجم آن­ها را در ماده ۱۴۶ لایحه اصلاحی مورد توجه خود قرار داده است.

با عنایت به این مقدمه می­توانیم اشاره کنیم که این افراد از انتخاب شدن به عنوان بازرس ممنوع می­باشند:

  • محجورین و کسانی که حکم ورشکستگی ایشان صادر شده است.
  • کسانی که به علت ارتکاب جنایت یا یکی از جنحه­ های ذیل به موجب حکم قطعیی از حقوق اجتماعی کلا یا بعضا محروم شده باشند در مدت محرومیت:

سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، جنحه(جرم)هایی که به موجب قانون در حکم خیانت در امانت یا کلاهبرداری شناخته شده است، اختلاس، تدلیس، تصرف غیر قانونی در اموال عمومی.

  • مدیران و مدیرعامل شرکت.
  • اقرباء سببی و نسبی مدیران و مدیرعامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم
  • هرکس که خود یا همسرش از اشخاص مذکور در بند ۳ موظفا حقوق دریافت می­دارند.

در مورد شماره یک و دو قبلا در مقاله مربوط به محدودیت­های انتخاب مدیران و بازرسان صحبت به میان آمده است به همین دلیل از تکرار آن­چه گذشته اجتناب می­کنیم و سایر موارد را اجمالا توضیح خواهیم داد.

به موجب این ماده مدیران و مدیرعامل شرکت نمی­توانند به هیچ عنوان به سمت بازرس انتخاب گردند دلیل این حکم نیز روشن است؛ نهاد ناظر و نهاد تحت کنترل نمی­توانند در یک مقام جمع گردند چرا که در این شرایط عملکرد مطلوب را نخواهند داشت.

اقرباء سببی و نسبی مدیران نیز نمی­توانند به این سمت منصوب گردند.

عبارت سببی و نسبی از جمله عبارات فقهی است که به زبان ساده منظور از اقرباء سببی، خویشاوندانی است که به موجب و سبب ازدواج با شما خویشاوند خواهند شد، منظور از بستگان نسبی نیز اقوامی هستند که با پیوند خونی با شما در ارتباط می­باشند.

طبقات اقوام نیز عبارتی است که در قانون مدنی مورد اشاره قرار گرفته است و در ساده ترین بیان، بدین ترتیب می­باشند:

طبقه اول: پدر و مادر و فرزند و نوه

طبقه دوم: پدر بزرگان و مادر بزرگان و خواهر و برادر و فرزندان خواهر و برادر

طبقه سوم: عمه و عمو و خاله و دایی و فرزندان ایشان

و نهایتا نیز افرادی که خودشان و یا همسرشان به نحوی از انحا در رابطه استخدامی و یا قرارداد کار با مدیران بوده و از ایشان به نحو مستمر دریافتی دارند نمی­توانند به عنوان بازرس یا بازرسین قانونی شرکت مورد انتخاب قرار بگیرند.

مواردی که در این مقاله به صورت اجمالی مورد بررسی قرار گرفتند محدودیت­های انتخاب بازرسان قانونی شرکت بودند، لذا پیشنهاد می­شود در راه انتخاب بازرس یا بازرسین و برای آشنایی بیشتر با این رکن مهم در شرکت­ها، با کارشناسان ثبت ­یار در ارتباط باشید.


لطفا به این مطلب امتیاز بدهید

4.53/5 (17)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرات کاربران
  • علیرضا تمیزکار

    سلام.بازرس شرکت س خاص میتواند کارمند دولت باشد؟

    • نویسنده ثبت یار

      سلام دوست عزیز،
      ممنوعیت انتخاب بازرسان شرکت سهامی خاص مطابق قانون موارد زیر است :
      ۱- کلیه اعضا هیئت مدیره شرکت.
      ۲- اشخاصی که سببی یا نسبی با اعضا هیئت مدیره یا سهامداران نسبت دارند.
      ۳- هر فردی که خود یا همسرش از اشخاص ردیف ۱، موظفاَ حقوق دریافت می دارد.
      ۴- کسانی که قبلا حکم ورشکستگی دریافت نموده اند.
      ۵- کسانی که مرتکب جرایم ذیل گردیده اند ( خیانت در امانت ، کلاهبرداری و اقدامات در حکم آن ها ، سرقت ، اختلاس ، تدلیس ، تصرف غیرقانونی در اموال عمومی ).
      بنابراین کارمند دولت محدودیتی در انتخاب شدن به عنوان بازرس شرکت سهامی خاص ندارد.

  • امید پویا

    با سلام آیا انتخاب بازرس برای شرکت سهامی خاص ( خانوادگی ) الزام دارد

    • زهرا اسدی

      سلام دوست عزیز،
      بله بازرس یکی از ارکان اصلی شرکت های سهامی است.

  • سلام مهندس براینکه بخوای بازرس اسانسوربشی کجا مراجعه کنیم باتشکر

    • زهرا گل‌رخان

      سلام
      بازرس آسانسور با بازرس شرکت فرق می کنه عزیز جان!
      شما باید به اتحادیه صنف آسانسور و تولید کنندگان و تعمیرکاران وسایل الکترومکانیکی مراجعه کنید

  • با سلام
    برای شرکت سهامی خاص حتما باید هر دو بازرس اصلی و علی البدل انتخاب شوند و یا میتوان فقط بازرس اصلی انتخاب کرد و کفایت می کند؟

    • زهرا گل‌رخان

      سلام علیکم
      برای ثبت شرکت سهامی خاص انتخاب بازرس اصلی و بازرس علی البدل الزامی است.