مجله ثبت‌یار

شبکه های اجتماعی

ثبت شرکت

ممنوعیت تنظیم قرارداد کار بر اساس قانون

ممنوعیت تنظیم قرارداد کار بر اساس قانون

قرارداد کار برای روشن شدن تعهدات و مسئولیت‌های دو طرف یعنی کارفرما و کارکنان تنظیم می‌شود اما سوال اینجاست که آیا امکان استخدام کارمند یا کارگر با هر شرایطی وجود دارد یا برای آن محدودیت‌هایی در نظر گرفته شده است؟ برای مثال یکی از محدودیت‌های استخدامی در بیشتر کشورها، استخدام اتباع بیگانه است که با شرایط خاصی انجام می‌شود، با این توصیف در این مطلب، این موضوع را بررسی می‌کنیم که قانون کار در ایران ممنوعیت تنظیم قرارداد کار را شامل چه مواردی می‌داند؟


قرارداد کار در ایران

قرارداد کار مطابق قواعد قانون کار بین کارگر و کارفرما منعقد می‌شود. در این قرارداد مقررات کلی و اطلاعات طرفین وجود دارد و بر اساس آن مشخص می‌شود که هرکدام از طرفین چه تعهداتی در مقابل دیگری دارند.

در واقع این قرارداد حکم یک چارچوب بین کارفرما و کارگر/کارمند را دارد و مسئولیت‌ها و وظایف آن‌ها را مشخص می‌کند.


با چه کسانی قرارداد کار نبندیم

طبق قانون کار برخی افراد از امتیازات و شرایط مندرج در حقوق کار نمی‌توانند بهره‌مند شوند. در ادامه این ۶ دسته را که ممنوعیت تنظیم قرارداد کار با آن‌ها وجود دارد، معرفی می‌کنیم.


اتباع بیگانه

معمولا دولت‌ها برای این‌که بازار کارشان توسط نیروهای داخلی مدیریت شود، استخدام اتباع کشورهای دیگر را با محدودیت‌هایی همراه می‌کنند.

در کشور ما نیز چنین است. از آن‌جا که اشتغال معمولا با مشکلاتی روبروست. مطابق قانون کار، ممنوعیت تنظیم قرارداد کار با اتباع کشورهای خارجی وجود دارد و شرایط دیگری برای آن‌ها درنظر گرفته شده است.

به موجب ماده ۱۲۰ قانون کار اصل بر ممنوعیت اشتغال اتباع بیگانه است، مگر دارای شرایط زیر باشند:

  • الف) ‌دارای روادید ورود با حق کار مشخص باشند.
  • الف) ‌مطابق مقررات پروانه کار از وزارت کار دریافت کنند.

بنابراین چنانچه اتباع خارجی بدون داشتن شرایط مذکور اقدام به انعقاد قرارداد کار کنند، این قرارداد معتبر نبوده و باطل است.

اشتباهات متداول:
البته کارفرما باید این مساله را مدنظر داشته باشد که هرچند قرارداد با اتباع بیگانه که شرایط قانونی را ندارند، باطل است اما پرداخت اجرت‌المثل کار او مطابق قواعد عمومی لازم است.


محرومیت از حقوق اجتماعی به موجب حکم دادگاه

دادگاه‌ها ضمن حکمی که صادر می‌کنند و در تکمیل آن می‌توانند مجرم را از برخی حقوق اجتماعی که در قانون ذکر شده است نیز محروم کنند. بنابراین اگر دادگاه طی حکمی فرد را از اشتغال به کار یا حرفه معین یا فعالیت در محلی معین ممنوع کند، در مدت این محرومیت، فرد نمی‌تواند مبادرت به انجام آن کار نماید. لذا ممنوعیت تنظیم قرارداد کار در چنین شرایطی نیز وجود دارد.


ممنوعیت تنظیم قرارداد با تاجر ورشکسته

ورشکستگی وضعیتی است که فقط برای تجار اتفاق می‌افتد. چه تاجرانی که اشخاص حقیقی هستند چه شرکت‌های تجاری و اشخاص حقوقی.

وقتی که تاجر دیگر نتواند دیونی که برعهده اوست پرداخت کند، اصطلاحا ورشکسته است. حکم ورشکستگی توسط دادگاه صادر و به محض صدور این حکم، تاجر ورشکسته از تصرف در اموالش منع می‌شود.

البته گفتنی است که تاجر ورشکسته می‌تواند طرف قرارداد کار باشد و به عنوان کارگر به کسب درآمد بپردازد. در این شرایط صرفا از تصرف در اموال به دست آمده محروم است و تصمیم‌گیری راجع به این درآمدها با مدیرتصفیه است.

اما حالتی را درنظر بگیرید که تاجر عملا از پرداخت دیون خود عاجز شده و هنوز حکم ورشکستگی شرکت یا فرد توسط دادگاه صادر نشده است. اگر در این فاصله تاجر ورشکسته اقدام به انعقاد قرارداد کار کند و کارگرانی را استخدام کند، وضعیت قراردادی آن‌ها به چه صورت خواهد بود؟

طبق ماده ۵۷۷ قانون تجارت کلیه قراردادهایی که پس از تاریخ توقف تاجر منعقد شده باشد، نسبت به هرکسی حتی خود تاجر ورشکسته محکوم به بطلان است. لذا از حیطه قانون کار خارج می‌شود و می‌توان گفت ممنوعیت تنظیم قرارداد کار در این شرایط نیز وجود دارد.

در چنین شرایطی هرچند قرارداد باطل است اما از آن‌جا که کارگران مدتی را به کار مشغول بوده‌اند، باید اجرت‌المثلی به آن‌ها پرداخت شود.


فعالیت‌ها و مشاغلی که تصدی آن مستلزم پروانه مخصوص است

اشتغال به برخی شغل‌ها مانند پزشکی، مستلزم داشتن پروانه یا گواهی مخصوصی است. یعنی مثلا کسی می‌تواند به طبابت بپردازد که فارغ‌التحصیل رشته پزشکی بوده و شماره نظام پزشکی دریافت کند.

لذا در صورتی که شخصی با مدرک جعلی اقدام به کار در یک موسسه کند چون حق دخالت در امور پزشکی را ندارد، قرارداد منعقد شده باطل خواهد بود و ممنوعیت تنظیم قرارداد کار با افراد بدون پروانه نیز یکی دیگر از این ممنوعیت‌هاست.

مشمولان غایب خدمت وظیفه عمومی

افرادی که به موجب قانون باید در خدمت وظیفه عمومی باشند، اما حضور پیدا نمی‌کنند غایب محسوب می‌شوند. به موجب ماده ۶۲ قانون خدمت وظیفه عمومی، استخدام مشمولان مزبور به طور کلی در وزارتخانه‌ها و موسسات وابسته به دولت و در کارخانه‌ها و کارگاه‌ها و مؤسسات خصوصی بدون احراز شرایط داشتن معافیت دائم یا موقت ممنوع است.


ممنوعیت مشاغل معین برای کارگران کمتر از هجده سال

طبق قانون کار، به کارگرفتن افراد زیر ۱۵ سال تمام، ممنوع است. اما افرادی که بین ۱۵ تا ۱۸ سال دارند کارگر نوجوان نامیده می‌شوند و شرایط خاصی برای کار آنان لحاظ شده است.

هر نوع کار اضافی و انجام کار در شب و نیز ارجاع کارهای سخت، زیان‌آور و خطرناک و حمل بار با دست، بیش از حد مجاز و بدون استفاده از وسایل مکانیکی برای کارگر نوجوان ممنوع است.

لذا انعقاد قرارداد کار در این شرایط با کارگر نوجوان ممنوع است و کارفرما باید حواسش به شرایط سنی کارگر باشد.


تنظیم قرارداد کار با ثبت‌یار

در تنظیم قرارداد کار یا استفاده از نمونه قرارداد علاوه بر توجه به ممنوعیت‌های قانونی باید نکاتی را در نظر داشته باشید تا بتوانید علاوه بر تامین منافع دو طرف، از بار مسئولیت اضافی بکاهید. آن چیزی که در تنظیم قرارداد اهمیت دارد، آشنایی به مسائل قانون کار و خواسته‌های دو طرف است.

ثبت‌یار با وجود وکلای تخصصی، امکان تنظیم قرارداد اختصاصی با توجه به خواسته شما و ارائه نمونه قرارداد را برای شما امکان‌پذیر کرده است. به همین منظور شما می‌توانید علاوه بر مراجعه به سامانه ثبت‌یار برای دریافت قرارداد، با کارشناسان ما تماس بگیرید.

شماره تماس واحد پشتیبانی:
۰۲۱-۷۴۳۱۸۷۰۰

قرارداد کار بر چه اساسی تنظیم می‌شود؟

بر اساس قانون کار و مطابق با خواسته‌های دو طرف به صورتی که بتواند منافع طرفین را تامین کند.

چه افرادی را نمی‌توان استخدام کرد؟

قانون کار مواردی را در قالب ممنوعیت تنظیم قرارداد کار مطرح کرده که از جمله ان می‌توان به افراد ورشکسته یا کسانی که خدمت سربازی نرفته‌اند، اشاره کرد.

آیا امکان استخدام اتباع بیگانه وجود دارد و می‌توان با آن‌ها قرارداد بست؟

اصولا اولویت با نیروهای داخلی‌ست اما اتباع بیگانه‌ای که پروانه کار دارند یا روادید با حق کار دریافت کرده‌اند را نیز می‌توان استخدام کرد.


لطفا به این مطلب امتیاز بدهید

5/5 (2)

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *